MARKA
Marka Nedir?

Marka, bir teşebbüsün mal veya hizmetlerin, başka bir teşebbüsün mal veya hizmetlerden ayırt edilmesini sağlayan; kişi adları, sözcükler, şekiller, harfler, sayılar gibi baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işarete verilen addır. Marka ile ilgili en önemli kriter, kullanılan işaretin benzer ürün ya da hizmetlerden farklılaşamayı sağlayan “Ayırt Edici Özelliğinin” bulunması gerekliliğidir.

Türkiye’de marka tescilinde yetkili kurum hangisidir ve bu işlemleri kimler yapabilir?
Türk Patent Enstitüsü (TPE), kanunlarla bu konuda yetkili kılınmıştır. TPE Ankara’da faaliyet gösteren Sanayi Bakanlığı’na bağlı özerk bir kurumdur. Türk Patent Enstitüsü’nde işlem yapma yetkisi ise, bizzat müracaat eden gerçek hak sahiplerine veya hak sahiplerini Enstitü nezdinde temsile yetkili ve sicile kayıtlı resmi marka vekillerine tanınmıştır.
Marka olarak tescil edilemeyecek işaretler nelerdir?
· Marka tarifinde belirtildiği üzere marka tanımının dışında kalan ve öncelikli olarak Ayırt Edici olmayan herhangi bir işaretin marka olarak tescil edilmesi imkânı bulunmamaktadır. (556 s. KHK. m.7/a)
· Aynı ya da aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş veya daha önce tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olan markalar, (556 s. KHK. m.7/b)
·  Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin yapıldığı zamanı gösteren veya malların ve hizmetlerin diğer karakteristik özelliklerini belirten işaret ve adlandırmaları münhasıran veya esas unsur olarak içeren işaretler de marka olarak tescil edilemez. (556 s. KHK.m.7/c)
·  Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan ya da belirli bir meslek, sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret ve adları tek başına veya esas unsur olarak içeren işaretlerin tescili de mümkün değildir. (556 s. KHK. m.7/d)
·  Malın özgün doğal yapısından ortaya çıkan şeklini veya bir teknik sonucu elde etmek için zorunlu olan, kendine malın şeklini veya mala asli değerini veren şekli içeren işaretlerin marka olarak tescil edilmesi de mümkün değildir. (556 s. KHK. m.7/e)
·  Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretler marka olarak tescil edilemez. (556 s. KHK. m.7/f)
·  Yetkili mercilerden kullanmak için izin alınmamış işaretler marka olarak tescil edilemez (556 s. KHK. m.7/g)
·  Kamuyu ilgilendiren, tarihi, kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği diğer **armalar**, amblemler veya nişanları içeren işaretler marka olarak tescil edilemez. (556 s. KHK. m.7/h)
·  Sahibi tarafından izin verilmemiş bulunan tanınmış işaretler, dini değer ve sembolleri içeren işaretler ve kamu düzenine ya da genel ahlaka aykırı işaretler marka olarak tescil edilemez. (556 s. KHK. m.7/y-j-k) Yukarıda sayılan unsurların marka olarak tescil edilerek şahıs veya tüzel kişilik adına korunması mümkün değildir.
Marka tescili neden önemlidir?
Kullandığınız ticari işaretin -ayırt edici- taklit edilmesinden endişe duyulması halinde, en kısa sürede tescili için TPE’ye başvurulması gerekir. Diğer gerçek ya da tüzel kişiler sizden önce markanızın tescili için başvuruda bulunabilir ve sizin hak kaybınıza sebep olabilir. Markanız tescil edilebilirlik kriterlerine sahip ise tescil edilerek on yıl süre ile korunacaktır. Her on yılın sonunda yapacağınız yenileme talebi ile de koruma süresini istediğiniz kadar uzatmanız mümkün olacaktır. Bunun yanında;
 . Tescilli markanıza ait tüm haklar size aittir, 3. kişiler izinsiz kullanamaz.
·      . Ayrıca markanızı bir başkasına devredebilir ya da kullanım hakkını (Lisans) verebilirsiniz.
Kimler marka müracaatı yapabilir?
·  Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları şahıs ve tüzel kişiler.
·  Paris Sözleşmesi’ne üye olan ülkelerin vatandaşları.
Marka tescil başvurusundan önce yapılması gerekenler nelerdir?
Öncelikle yukarıda belirtildiği üzere marka olarak tescil edilmek istenen işaretin ayırt edici olması bir zorunluluktur. Buna göre, üzerinde çalışılan işaretin ayırt edici bir işaret olmasının en baştan sağlanması gerekmektedir. Aksi durum işaretin tesciline engel olacağı gibi bir şekilde söz konusu işaret tescil edilse dahi üzerinde kullanılacağı ürün veya hizmetleri piyasada mevcut benzer ürün ya da hizmetlerden ayırt edilmesi sağlanmış olmayacağından markadan beklenilen hukuki ve ekonomik yararlar sağlanamayacak ve markanın etkisi çok az olacaktır.
Yukarıda belirtildiği gibi, tescil edilmesi düşünülen bir işaretin aynısının ya da benzerinin başkaları tarafından daha önce tescil için başvurusunun yapılmış olması ya da tescil edilmiş bulunması marka olarak tescilin önünde bir engeldir. Bu durumda bir benzerlik araştırmasının yapılması zorunlu bir işlemdir. Böylece benzer markalar önceden tespit edilecek ve başvuru maliyetleri azaltılabileceği gibi üzerine ciddi yatırımlar yapılması düşünülen bir işaretin önceden tespiti ile yeni işaretlerin bulunabilmesi önemli ekonomik avantajlar sağlayacaktır.
Marka koruması ne zaman başlar?
Marka başvurusu için gerekli müracaat evraklarının Türk Patent Enstitüsü’nde (TPE) kayda girdiği tarih, saat ve dakika itibariyle koruma başlamaktadır. Ancak, müracaatı yapılan bir marka, yönetmelikte belirtilen kriterlere göre inceleme ve araştırmaya tabi tutulmaktadır. Bu nedenle başvurusu yapılan markanın ticari zarara uğramamak adına en azından başvurunun TPE Resmi Marka Bülteni’nde ilana açılana kadar (ki bu başvuru tarihinden itibaren asgari 8-9 aydır) kullanılmaması daha sağlıklı olacaktır.
Türkiye’de marka tescili ne kadar sürede gerçekleşir?
Müracaat tarihi itibariyle, tüm şartların yerine getirilmesi ve belgelerin eksiksiz olarak TPE’ye sunulması halinde müracaatın belgeye bağlanma süresi yaklaşık 12-14 aydır. Bu sürenin uzamasına, inceleme aşamasında müracaatı yapılan markanın, tescilli ve işlemde olan benzerlerinin çokluğu ya da ilan aşamasında 3. kişilerden itiraz gelmesi gibi nedenler yol açabilir. Bu hallerde müracaatın belgeye bağlanma süresi asgari 18 – 24 aya çıkabilir.
Tescilli markayı kullanmamanın sonucu nedir, hangi hallerde marka iptal edilir?
Tescilli bir markanın, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir neden olmadan kullanılmaması veya bu kullanıma beş yıllık bir süre için kesintisiz ara verilmesi halinde, marka mahkeme kararı ile iptal edilebilir. Beş yıllık süre içinde marka iptal davası açılamaz. Ayrıca kullanmama haklı bir nedene dayanıyorsa, yine hükümsüzlüğe karar verilemez. Haklı nedenler, olağanüstü haller ya da mala veya piyasaya bağlı nedenler olabilir.
Marka vekili ile çalışmak ne avantaj sağlar?
Tescili talep edilecek markanın, marka vekili tarafından resmi müracaat öncesinde ön araştırma ve tescil edilebilirlilik değerlendirmesi sağlıklı olarak yapılmalıdır. Müracaat sonrası işlem süresinin uzun olması, tüm aşamalarda ve resmi yazışmalarda (sürenin yönetmelikler ile belirlenmiş ve sınırlandırılmış olması nedeniyle) hak kayıplarının önlenmesi açısından TPE siciline kayıtlı marka vekili ile çalışmak yararlı olacaktır.
Marka ne zaman korunmaya başlar ve marka tescil belgesi ne tür haklar sağlar?
Tescil edilen marka belgesi, belgede yazılı olan ürün ve hizmetler üzerine markayı koyma ve kullanma hakkı verir ve sahibine tescilli markayı haksız yere kullanan ve taklit edenlere ihtarname çekme, markayı taşıyan ürünlere ihtiyati tedbir ve el koyma hakkı ile maddi ve manevi tazminat davası açma hakkını sağlar. Marka sahibi bu haklarını etkin bir şekilde kullanabilmesi için markasını olası taklitlere karşı etkin bir şekilde izlemeye almalıdır. Ayrıca, tescil edilmek üzere yayınlanan markalardan benzerlerini tespit etmek ve itiraz hakkını kullanarak ilgili markanın tescilini engellemek üzere vekillik bürolarından marka izleme hizmeti de alınmalıdır.
• Bilinmesi gereken önemli bir husus şudur ki; başvuru hakkı, hak sahibine işareti bir marka olarak koruma hakkı sağlamaz. Zira tescili bekleyen bir hak olan başvuru hakkı tescil edilmesinden önce hak, haksız rekabet hükümlerine göre koruma altında bulunacak ancak markalar hukuki düzenlemesine göre korunamayacaktır.
• Markanın tescili için yapılacak başvurunun yayınlanmasından sonra doğabilecek durumlarla ilgili olarak tazminat talebi yapılabilir. Marka başvurusunun yayınlanması ile anlaşılması gereken, ilk idari inceleme işlemi sonrasında üçüncü kişilerin itirazına açıldığı 3 aylık bülten ilanı aşamasıdır. Bu aşama markanın yine henüz tescil edilmediği ve idari sürecin devam ettiği aşamadır. Ancak başvurunun yayını ile doğan haklar, tescilin yayınıyla birlikte tescilli markadan doğan hakların kapsamı içinde değerlendirilir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayınlanmasından önce karar veremez.
• Bu sebeplerle, markanın tescil edilmeden önce kullanılması tavsiye edilmemektedir. Bununla birlikte, uzun zamandır kullanılan ve benzeri olmadığı kesinlikle bilinen bir markanın zaten kullanılıyor olması sebebiyle, müracaat durumundan kaynaklanan kullanmama tavsiyesi içerisinde değerlendirilemeyeceği açıktır.
• Markanın sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayın tarihi itibariyle hüküm ifade eder. Marka tescilinin yayını ile anlaşılması gereken, idari işlemlerin son bulması ve markanın belgeye bağlanmasına karar verilmesi sonrası tescil ilanı aşamasıdır.
• Marka tescil edildikten sonra her türlü hukuki veya cezai talepte bulunulabilir. Marka tescil edilmesi sonrası sahibine, tek başına kullanma hakkı veren ve bu yönüyle üzerinde ekonomik olarak yararlanma hakkı sağlayan bir belgedir.
• Aynı şekilde, marka belgesi hak sahibine başkalarının aynı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzer markaların kullanılmasını önleme hakkı vermektedir. Söz konusu önleme hakkı, hakkın tecavüze uğradığına ilişkin tespit davası, ihtiyati tedbir istemli tecavüzün ortadan kaldırılması ve tazminat davası ve yine tecavüz fiillerinin ortadan kaldırılmasına yönelik olarak ürünler ve ürünlerin üretilmesine yarayan kalıp ve parçalara el koymayı kapsayacak şekilde ceza davası açılması hakkını da vermektedir.
Marka başvurusu ile ortaya çıkan hakkın niteliği nedir?
Başvuru için gerekli evrakların TPE’ye verilmesi ile idari nitelikte bir inceleme süreci işlemeye başlar. Söz konusu başvuru, hak sahibine bir öncelik hakkı tanır ve bu öncelik hakkı, başvurunun kayda alındığı tarih, saat ve dakika itibariyle belirlenir.
Başvuru hakkı, başkasının aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer bir işareti aynı ya da benzer mal veya hizmetler için tescil ettirmesine engel olan bir haktır. Böylece başvuru ile elde edilen hak, sonraki başvuruların tescilini, TPE tarafından verilecek bir kararla ya da yapılacak bir itirazla önleme hakkı sağlayacaktır.
·  Başvuru hakkı, başvuru sahibinin veya vekilinin talebi üzerine, marka başvurusunda içerik, mal veya hizmetlerde değişiklikleri kapsamayan; başvuru sahibinin adı ve adresindeki hatalar, imla hatalarına ilişkin yanlışlıkların düzeltilmesi hakkı sağlar.
·  Başvuru hakkı, markanın tescil edilmesinden önce, başvuru sahibi tarafından geri çekilebilmesi imkânı sağlar.
·  Başvuru hakkı, başvuru sahibine mirasla geçebilen, devir edilebilen, haciz, rehin ya da lisans konusu yapılabilecek bir hak sağlar.
“Müseccel Marka” ne anlama gelir? Ürünler üzerinde yer alan R, TM ve C i?aretlerinin anlamları ve özellikleri nedir?
·  “Müseccel Marka”; tescil edilmiş ve tescilli olarak korunan marka anlamına gelmektedir.
·  ® işaretinin açılımı “Register” olarak yazılmakta ve “Tescillidir” anlamında mal ve hizmetlerde marka yanında kullanılmaktadır.
·  TM işaretinin açılımı “Trade Mark” olarak yazılmakta ve “Ticari Marka” anlamına gelmektedir. Tescil başvurusu yapılmış ve henüz tescil edilerek marka tescil belgesine bağlanmamış markalar için kullanılmaktadır.
·  © işaretinin açılımı “Copyright” olarak yazılmakta ve “Telif Hakkı” anlamında kullanılmaktadır.
Tescil edilmiş marka, daha sonra bir başka şahıs ya da firma adına coğrafi işaret tescili olarak alınabilir mi?
555 sayılı Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkı’ndaki KHK uyarınca coğrafi işaret şu şekilde tanımlanmıştır: “Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibariyle kökenin bulunduğu bir yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işaretler”. Bu işaretlerin 556 sayılı Markaların Korunması Hakkı’ndaki KHK uyarınca ve m.7/a,c,f bentleri uyarınca marka özelliği taşımadığı ayrıca düzenlenmiş bulunmaktadır. Buna göre, coğrafi işaret özelliği taşıyan işaretler marka olma niteliği taşımamaktadırlar. Buna rağmen, coğrafi işaret özelliği taşıdığı halde marka olarak tescil edilmiş işaretlerin 556 s. KHK uyarınca hükümsüz sayılmasına ilişkin dava açılması imkânı bulunmaktadır.
Tescil öncesi “Marka Araştırması” yapılması ne anlama gelir?
Tescili talep edilecek olan markaya konu koruma talep edilecek ürünler, kanun ve yönetmeliklerde yer alan mal ve hizmet sınıfları dikkate alınarak, Türkiye genelinde tescilli tüm markalar ile tescil edilmek üzere yayınlanmış markalar arasında yapılan müracaat öncesi ön araştırmadır.
“Ticari Marka” ve “Hizmet Markası” arasındaki fark nedir?
Ticari Marka; üretimi yapılan ve satışa sunulan ürünlerin tanıtımında ve ayırt edilmesi amacıyla kullanılan ve sahibine inhisari hak sağlayan marka türüdür.
Hizmet Markası ise; 1995 yılında yürürlüğe giren 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenmiş olan ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren danışmanlık, hastane, eğitim ve yazılım vb. işletmelerin sundukları hizmetleri kapsayacak şekilde tescilini aldıkları markalardır.
Marka tescili için ne zaman müracaat edilmelidir?
Müracaatın mutlaka markalı ürün ya da hizmetin kullanımından önce yapılmasına özen gösterilmelidir. Ürünlerde veya sunulan hizmetlerde kullanılan markanın belirli bir tanınmışlığa ulaştıktan sonra karşılaşacağı riskler her zaman dikkate alınmalıdır.
Markada “Fiili Kullanım” ve “Öncelik Hakkı” nedir?
556 Sayılı KHK tıpkı, eski 551 Sayılı Markalar Kanunu gibi, markayı ilk tescil ettireni değil de markayı fiilen ilk kullananı koruyan bir düzenleme getirmiştir (556 Sayılı KHK Madde 8). Bu durumda bir markayı bilfiil ilk kullanan ve bu kullanımını kanıtlayan kişi, markanın gerçek hak sahibi konumundadır. Kanun gerçek marka hakkı sahibi olarak, markayı fiilen ilk kullanan kişiden yana bir tercih kullanmış bulunmaktadır. Bu durumda bir başka üçüncü kişi, markayı tescil ettirmiş olsa da, markayı fiilen ilk kullanan kişi bu fiili kullanımını kanıtlayarak kullanımından doğan öncelik hakkına dayanarak, sonradan markayı tescil ettiren kişiye hükümsüzlük davası açarak, markanın kendi adına tescil edilmesini sağlayabilmektedir.
Türkiye’de alınan bir marka tescili tüm dünyada geçerli midir?
Marka Tescil Belgesi, hangi ülkede alınmışsa o ülkede koruma sağlayan bir belgedir. Bu sebeple Türkiye’de belgeye bağlanmış bir marka ancak Türkiye’de koruma altında olacaktır. Başka ülkelerde markanın korunması istendiğinde, istenilen ülkelerin patent ofislerine ya da toplu tescil sistem otoritelerine tescil için müracaat edilmesi gerekmektedir.
Yurtdışında marka tescili nasıl yapılır?
Markalar tescil edildikleri ülkelerde korunur. Bu nedenle koruma talep edilen ülkelerde tescil başvurusu yapılmalıdır. Tüm dünyada geçerli bir tescil sistemi yoktur. Türkiye’nin yararlanabildiği 2 toplu tescil sistemi vardır: Topluluk Markası (CTM) ve Madrid Protokolü. Topluluk Markası, tek bir başvuru ile 27 Avrupa Birliği ülkesinde tescil olanağı sağlar. Madrid Protokolü çerçevesinde yapılan başvuru ile 2011 yılı itibariyle 84 üye ülkenin tamamı veya seçilen ülkeler için koruma sağlanabilmektedir.
Yurtdışında marka tescili için müracaat şekilleri nelerdir?
Yurtdışı marka tescil işlemlerinde “Toplu Tescil Sistemleri” ve bunun yanında ülkesel olarak müracaat işlemleri yapılabilmektedir. Topluluk Markası ve Madrid Protokolü toplu tescil sistemlerinden Türk firmaları yararlanabilmektedir. Toplu tescil sistemlerine üye olmayan diğer ülkeler için ise tek tek müracaat edilerek koruma sağlanabilir. Ayrıca toplu tescil sistemine üye olan ülkelere, hem ülkesel hem de toplu tescil sistemlerinden biri seçilerek marka tescil işlemi yapılabilir.
“Topluluk Marka Tescili” ve “Madrid Protokolüne Göre Marka Tescili” karşılaştırması
Topluluk Markası
Madrid Protokolü
Tek başvuru
Tek başvuru
Tek dil
Tek dil
Üye ülkelerin tamamı için geçerli, ülke seçimi mümkün değil.
Üye ülkelerden istenilen seçilebilir.
İşlem süresi belirsiz
İşlem süresi belirli ve kısa. (En çok 18 ay)
Daha önceki başvuru veya tescile bağımlı değil.
Başvurunun dayandığı kaynak ülkedeki başvuru veya tescile bağımlı.
Tek bir ülkede reddedilirse başvuru tamamen reddediliyor.
Reddedilen ülkeler dışında tescile devam edilmesi mümkün.
Tek bir ülkede kullanımı yeterli.
Her ülkenin kendi kullanım süreleri dikkate alınıyor. Tek ülkede kullanım yeterli değil.
Başvuru başka bir başvuruya bağımlı değil.
Başvuru ve tescil kaynak başvuru veya tescile beş yıl boyunca bağımlı. Kaynak başvuru veya tescil iptal olursa, bağımlı başvuru veya tescil de iptal olur. Bu durumda ulusal başvurulara dönüşebilir.
Topluluk Markası nedir?
Avrupa Birli?i ülkelerinin tamamy için geçerli olan Topluluk Markasy, Avrupa Toplulu?u Konseyi’nin 40/94 sayyly Topluluk Tüzü?ü ile düzenlenmi?tir. Avrupa Toplulu?u ülkelerinin tümünde geçerli olan bir sistemdir. Sistem, Avrupa Birli?i’ni bir devlet gibi kabul ederek hareket etmeyi gerektirmektedir. Bir tek marka ba?vurusuyla, Topluluk üyesi devletlerde geçerli olan marka tescil belgesi alynmaktadyr. Türk vatanda?lary da Paris Sözle?mesi gere?ince Topluluk Markasy tescil ettirebilirler ve Avrupa Toplulu?u’nda korunmasyny sa?layabilirler. Topluluk markasy almak için, Yspanya’nyn Alicante ?ehrinde bulunan Topluluk Marka Ofisi’ne (OHIM) do?rudan veya bu maksatla topluluk üyesi ülkelerin Marka Tescili i?lemini yapan ofislerine ba?vuruda bulunulmasy gerekmektedir.
Markalarda yurtdy?y tescil i?lemlerine devlet deste?i var mydyr?

Yki farkly destek uygulamasy ile yurtdy?ynda markala?maya destek verilmektedir. • Dy? Ticaret Müste?arly?y, Yurtdy?ynda Ofis-Ma?aza Açma, Y?letme ve Marka Tanytym Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkynda Tebli? kapsamynda sa?lanan destekler do?rudan Yhracat Genel Müdürlü?ü’nce, Dy? Ticaret Sermaye ?irketi (DTS?) ve Sektörel Dy? Ticaret ?irketi (SD?) statüsündeki ?irketlere verilmektedir.

• Bir di?er destek uygulamasy ise KOSGEB tarafyndan verilen markala?ma destekleridir.
Destek uygulamalary hakkynda KOSGEB Ba?kanly?y ve Dy? Ticaret Müste?arly?y yanynda Sektörel Yhracatçy Birlikleri’nden detayly bilgi alynabilir.

Marka ba?vuru ve tescil belgeleri üzerindeki tasarruflar ve de?i?iklikler nelerdir, bunlaryn Enstitüye bildirilmesi zorunlu mudur?
Marka sahibi, markasyny kullanarak ya da ba?kasynyn kullanmasyna izin vererek markasyndan ekonomik menfaat elde eder. Marka tescil belgesi ile elde edilen hak devredilebilir, lisans sözle?mesi yoluyla kiralanabilir, veraset yolu ile varislere intikal edebilir ya da rehin edilebilir. Marka tescil belgesi üzerinde yapylan devir, lisans, veraset ve intikal, rehin gibi tasarruflarla, adres ve unvan de?i?ikliklerinin üçüncü ki?ilere kar?y hüküm ifade edebilmesi için marka siciline kayyt edilmesi gereklidir. Bunun için de, bu de?i?iklikler Türk Patent Enstitüsü’ne bildirilmelidir.
Marka hakky ihlal ediliyorsa ne yapylmalydyr?
KHK ‘nyn sa?lady?y korumadan yararlanmanyn ana ?arty, markanyn TPE tarafyndan tescil edilmi? olmasydyr. Tescil edilmemi? bir marka KHK anlamynda korunmadan yararlanamayacaktyr. Tescil edilmemi? bir markaya yapylan ihlale kar?y gidilecek yol TK’nyn haksyz rekabet hükümleri olacaktyr.
Yhlal (tecavüz), tescilli bir markanyn, sahibinin izni olmaksyzyn 556 sayyly KHK anlamynda kullanylmasy veya o markayy ta?yyan mal ve hizmetlerin, tecavüzün bilinmesine ra?men o mallaryn nereden sa?lady?ynyn bildirilmesinden kaçynylmasydyr. Marka hakky ihlal edilen Tescilli Marka Sahibi, adli makamlara ba?vurup, kanunda öngörülen hukuk veya ceza davalaryndan birini açabilir.
Markanyzyn bir ba?kasy tarafyndan kullanyldy?yny dü?ünüyorsanyz, ba?vuraca?ynyz merci, Yhtisas Mahkemeleri olarak hizmet veren Fikri ve Synai Haklar Hukuk Mahkemeleri’dir (FSHHM). E?er bulundu?unuz ilde FSHHM yoksa Asliye Hukuk Mahkemeleri’ne ba?vurmanyz gerekir.Ülkemizde Temmuz 2011 itibaryyla toplam 23 adet Yhtisas Mahkemesi kurulmu?tur.
• Ystanbul’da 14 adet (6 Hukuk Mahkemesi, 8 Ceza Mahkemesi)
• Ankara’da 6 adet (4 Hukuk Mahkemesi, 2 Ceza Mahkemesi)
• Yzmir’de 3 adet (1 Hukuk Mahkemesi, 2 Ceza Mahkemesi)
Marka Yzleme nedir?
Türk Patent Enstitüsü’ne müracaaty yapylan markalar, tescil edilmek üzere aylyk olarak yayynlanan Marka Müracaat Bültenleri’nde ilan edilmektedir. Bültenlerde ilan edilen markalar 3 aylyk süre ile askyda kalyr. Marka Yzlemede, bültenlerde ilan edilen markalaryn marka sahipleri adyna tescilli markalara benzerlik yönünden kar?yla?tyrylmasy ve benzer markalaryn tescilinin engellenmesine yönelik çaly?ma yapylmaktadyr.
Müracaaty yapylan her markayy, tescilli marka sahibi bireysel olarak aylyk ilan sistemi ve bültenlerin sürekli takibindeki zorluklar nedeniyle markasynyn benzerlerini de?erlendirmesi mümkün de?ildir. Aylyk olarak yayynlanan Resmi Markalar Bülteni’nde ilana çykan benzer veya yakyn benzer markalara itiraz edilmedi?i taktirde, müracaat edilen markanyn tescil i?lemi gerçekle?ecektir. Bu da gerçek hak sahibi kimselerin ma?duriyeti anlamyny ta?ymaktadyr. Marka Yzleme hizmeti alan hak sahipleri tespit edilen benzer markalara zamanynda itiraz ederek haklaryny korumaya yönelik geli?tirilmi? bir sistemdir.
Marka Yzleme i?lemi nasyl yapylyr?
Marka Yzleme i?lemi izlenecek markanyn, detayly olarak alternatiflerinin ve benzer olabilecek versiyonlarynyn kayyt altyna alynmasy ile elektronik ortamda, Türk Patent Enstitüsü tarafyndan Resmi Markalar Bülteni’nde ilan edilen marka tescil ba?vurularynyn aylyk olarak kar?yla?tyrylmasydyr. Elektronik ortamdan alynan raporlar Marka Yzleme Kurulu tarafyndan de?erlendirilir ve benzer olarak görülenlere itiraz hakkyny kullanmak üzere hak sahibine bildirimi içeren sistemdir.
Marka sahibinin yapmasy gerekenler nelerdir?
Bilindi?i gibi Türk Patent Enstitüsü kendine yapylan müracaatlary aylyk olarak yayynlayarak 3. ki?ilerin itirazyna açar. Marka Yzleme sisteminde, benzerlik ara?tyrmasy sonucu yapylan de?erlendirmelerde tespit edilen markalara 3 aylyk ilan süresi içerisinde itiraz edilmesi zorunludur.
Ytiraz sonucu tescil i?lemleri durdurulan markalara örnekler:
Tescilli Marka
Ylana Çykan (Benzer) Marka
Uptown
Updovn
Duffy
Dufny
Berteks
Perteks
Mado
Medo
Genel dany?manlyk kapsamynda Marka Yzleme hizmeti nedir?
Erdo?an KARAAHMET bünyesinde sunulan Synai Mülkiyet Haklary’na yönelik tüm i?lemlerin tek bir sözle?meyle mü?teri adayyna sunulmasydyr. Sözle?me ile firmalaryn tescilli olan ve i?lemleri devam eden tüm markalary izleme kapsamyna alynarak, benzerlik ara?tyrmasyna tabi tutulur. Hak sahibine zarar verebilecek konuya yönelik her türlü soru ve sorunlara çözüm getirmek, aylyk olarak izlenen markalaryn raporlanmasy ve benzer markalara gelen talep üzerine itiraz edilmesi hizmetini kapsamaktadyr.
Müracaat edilen ve henüz tescil belgesine ba?lanmayan marka izlenebilir mi?
Markasynyn tescili amacyyla müracaat yapan ki?i ya da kurulu?, haklaryny etkin bir ?ekilde kullanabilmek için tescil sürecinde markasynyn durumunu ve ilana çykan benzer markalary izleyerek gereksiz harcama ve yatyrymlardan korunabilir. Alynacak bu hizmet ile markasyna benzer ya da ayny markalary tespit ederek gerekli önlemleri alma ?ansy yakalanabilir.
Markasy henüz tescil edilmeyen hak sahibi neler yapabilir?
Marka Yzleme hizmeti kapsamynda aldy?y raporlar ile yatyrymlaryny do?ru yönlendirebilir. Müracaatyny yapty?y ve önceden kullandy?y markasyna benzer markalara kar?y, ilgili marka tescil belgesine ba?lanmadan, itiraz etme ve tescili engelleme hakkyny kullanabilir.
Yurtdy?ynda marka izleme hizmeti almak mümkün müdür?
Yurtdy?y Marka Yzleme i?lemi, yurtdy?ynda uluslararasy veya ülkesel olarak tescil müracaaty yapylan markalaryn, tescil edilmek üzere aylyk olarak uluslararasy bültenlerden veya ülkesel marka müracaat bültenlerinden izlenmesini kapsayan bir hizmettir. Erdo?an KARAAHMET’in bu alanda uluslararasy kurulu?larla yapty?y i?birli?i çerçevesinde, hak sahibinin markasyny yurtdy?ynda da izlemeye aldyrmasy mümkündür.
Markaya yurtdy?y izleme yaptyrylmaly mydyr?
Markasyna ve marka yapty?y yatyrymlara de?er veren kurulu?lar için alynmasy gereken bir hizmettir. Yurtdy?y pazarlarda büyümeyi ve uluslararasy marka olmayy hedefleyen firmalar için bu hizmetin uygun vekillik kurulu?undan alynmasynda yarar vardyr.
Yurtdy?y Marka Yzleme çe?itleri nelerdir?
·  Uuml;lkesel marka izleme
·  Bölgesel marka izleme
·  Dünya çapynda marka izleme
Ülkesel marka izleme
Yzleme yapmak istedi?imiz ülkeden belirlenecek vekil aracyly?y ile alynan izleme hizmetidir. Ayny hizmeti, Bölgesel ve Dünya Çapynda Marka Yzleme Hizmeti veren kurulu?lardan almak mümkündür.
Vekil Firma/Bölgesel ve Dünya ÇapyndaMarka Yzleme Hizmeti arasyndaki farklar
Vekil Firmadan Alynan Marka Yzleme
Bölgesel ve Dünya Çapynda Marka Yzleme
Daha pahaly bir i?lemdir.
Daha ucuz bir i?lemdir.
Daha detayly bir izleme raporu gelir.
Yzleme raporu detay içermez.
Birebir ve benzer markalar için izleme yapylyr.
Birebir izleme yapylyr.
Benzer marka çykmasy durumunda ayny vekil tarafyndan itiraz talimaty verilmesi halinde itiraz i?lemleri yapylabilir.
Benzer marka çykmasy durumunda o ülkeden herhangi bir vekil firma ile çaly?ma zorunlulu?u vardyr.
Bölgesel ve dünya çapynda marka izleme
Belçika’da faaliyet gösteren aracy Thomson Compu-Mark Firmasy tarafyndan gerçekle?tirilen marka izleme çe?ididir.
Marka izleme bölgeleri;
a) Avrupa Bölgesi
b) Avrupa Birli?i Ülkeleri
c) Amerika ve Kanada Bölgesi
d) Orta Do?u ve Afrika Bölgesi
e) Asya ve Avustralya Bölgesi
f) Tüm dünya ülkeleri
Bu 6 bölgenin kapsamynda toplam 127 ülkede marka izleme yapylabilmektedir. Bu izleme çe?idi sayesinde, bir bölge seçimi ile birden fazla ülkede marka izleme i?lemi gerçekle?tirilir.
Tanynmy? marka nasyl olunur?
Genel olarak tanynmy? markalar “bir ki?iye veya giri?ime syky bir biçimde ba?lylyk, güvence, kalite, reklam gücü, yaygyn bir da?ytym a?yna ba?ly, mü?teri ve di?er sübjektif ilgi ve ili?kiler ayrymy yapylmadan co?rafi synyr, kültür ve ya? farky gözetilmeksizin ayny çevredekilerce refleks halinde beliren bir ça?ry?ym” ?eklinde tanymlanabilir.
Yukaryda yapylan tanyma ve Türk Patent Enstitüsü’nün belirlemi? oldu?u kriterlere uygun ba?vuru ile “tanynmy? marka” hakky elde edilebilir. Yapylan ba?vuru Türk Patent Enstitüsü’nce kabul edilmedi?i takdirde mahkeme yolu ile tanynmy?lyk tespiti istenebilir.
Tanynmy? marka olabilmek için neler gereklidir? ?artlary nelerdir?
Türkiye’nin taraf oldu?u uluslararasy anla?malar ve yargy kararlary bir markanyn tanynmy? marka olabilmesi için ta?ymasy gereken kriterleri belirlemi? bulunmaktadyr. Söz konusu bu kriterlerin neler oldu?u Türk Patent Enstitüsü’nün Ynternet sitesinde 18 ana ba?lyk altynda belirlenmi? bulunmaktadyr. (Türk Patent Enstitüsü’nün Ynternet sitesi için, www.turkpatent.gov.tr)
Ba?vuru hangi durumlarda reddedilebilir?
Türk Patent Enstitüsü ba?vuru sahibinin belgeleri ve sunaca?y dilekçe üzerinden bir inceleme yapar. Bu inceleme syrasynda markanyn tanynmy? marka olabilmesi için gerekli ve yeter ?artlaryn olu?up olu?mady?y konusunda bir de?erlendirme yapar. Bu de?erlendirme syrasynda tanynmy? marka olmak için gösterilen kriterlerin hepsinin sa?lanmy? olmasy gerekmese de kriterlerin belirli bir ço?unlu?unun sa?lanmasy gerekmektedir. Aksi halde Türk Patent Enstitüsü söz konusu talebi reddedecektir.
Tanynmy? marka ve me?hur marka arasyndaki fark nedir?
Tanynmy? marka kavramy için uygulamada çe?itli sözcükler kullanylmaktadyr. Maruf marka, me?hur marka bu kavramlardan birkaçydyr. Bir ba?ka ifade ile me?hur marka, tanynmy? marka ile e?anlamly bir sözcüktür.
556 Sayyly Markalaryn Korunmasy Hakkynda Kanun, tanynmy? marka ve toplumda tanynmy?lyk düzeyi yüksek marka ?eklinde ikili bir ayyrym getirmi? bulunmaktadyr.
Tanynmy? olma sahibine ne avantaj sa?layabilir?
Günümüzde marka hakky sahiplerinin tanynmy? marka statüsünü kazanabilmeleri iki yolla mümkündür. Bu durum ya yürüyen bir dava içinde markanyn tanynmy?ly?ynyn tespitinin istenmesi ?eklinde yahut Türk Patent Enstitüsü’ne yapylacak “tanynmy?ly?yn tespitine yönelik” ba?vuru ile sa?lanabilmektedir.
Tanynmy? markanyn sahibine sa?lady?y avantajlar genel olarak ?u ba?lyklar altynda syralanabilir:
• Tanynmy? markanyn aynysynyn yahut benzerinin herhangi bir ba?ka synyfta tescil edilmesi söz konusu olamaz. Marka sahibinin böyle bir marka ba?vurusuna itirazda bulunmasyna gerek kalmadan, Türk Patent Enstitüsü resen (kendili?inden) tanynmy? markanyn aynysy yahut benzeri olan bir markayy reddetmektedir.
• Tanynmy? marka hakky sahiplerinin muhtemel bir davada marka haklaryna tecavüz iddiasyny ispat edebilmeleri, markalaryny taklit giri?iminde bulunan bir kimsenin kötü niyetini kanytlamalary daha kolaydyr.
• Tanynmy? marka hakky sahiplerinin taklit marka sahibine kar?y açacaklary bir davada tazminat davasynda u?radyklary zararlarynyn büyüklü?ünü kanytlamalary alelade marka hakky sahiplerine göre daha kolaydyr.
Belki yukaryda sayylanlardan çok daha önemlisi de bir kurumun markasyny tanynmy? marka siciline ?erh ettirmi? olmasynyn önemli bir prestij sebebi olmasydyr.
Tanynmy? marka hangi alanlarda koruma sa?lar?
Tanynmy? marka statüsüne giren ibare tüm 45 synyf için koruma altyna alynyr. Yani söz konusu markanyn aynysy ya da yakyn benzerleri hiçbir alanda marka tescili alamayacak demektir.
Tanynmy?lyk hakky kazanmak için ne yapmam gerekir?
Tanynmy? marka sahibi oldu?unu dü?ünen ki?inin öncelikle markasynyn tanynmy?ly?yny ortaya koyan belgeleri hazyrlamasy gerekmektedir. Örne?in basynda müracaata konu markayla ilgili çykan haberlerin derlenmesi,  herhangi bir ara?tyrma ?irketi tarafyndan yaptyrylmy? markanyn tanynmy?ly?y ile alakaly anketler, markanyn yurtdy?ynda tescilli oldu?u ülkelerin belgeleri ile birlikte ortaya konulmasy gibi. Bu belgeler hazyrlandyktan sonra markanyn tanynmy? marka olarak nitelendirilebilece?ini ortaya koyan bir detayly dilekçenin hazyrlanmasynda fayda bulunmaktadyr.
Sonrasynda belgeler, söz konusu dilekçe ile birlikte Türk Patent Enstitüsü’ne teslim edilmektedir. Türk Patent Enstitüsü söz konusu dosya ve dilekçeyi inceleyerek müracaata konu markanyn tanynmy? marka kapsamynda bir marka olup olmady?y konusunda bir karar vermektedir. Ba?vuruyu tanynmy? marka olmaya de?er görürse ilana açmakta aksi halde reddetmektedir. Söz konusu ret kararyna kar?y ba?vuru sahibinin 2 ay içinde itiraz etme hakky bulunmaktadyr. Yapylacak itiraz Yeniden Ynceleme ve De?erlendirme Kurulu (YYDK) tarafyndan de?erlendirilip sonuca ba?lanyr. YYDK kararyna 2 ay içinde dava açylabilir.
Ba?vurunun hazyrlanmasy sonrasynda olasy bir ret kararyna kar?y itirazda bulunulmasy gibi hususlar oldukça teknik bilgiler gerekti?inden önerimiz ba?vuru syrasynda bir marka vekili ile çaly?ylmasy yönünde olmaktadyr.
Nereye müracaat yapmalyyym?
Söz konusu ba?vuru Türk Patent Enstitüsü’nde Markalar Dairesi Ba?kanly?y’na yapylmaktadyr.
Tanynmy? markanyn yurtdy?ynda sahibine sa?lady?y avantajlar nelerdir?
Yurtdy?ynda açylacak bir dava syrasynda markanyn Türkiye’de tanynmy? marka sicilinde kayytly oldu?una ili?kin bilgi davanyn niteli?ine göre i?e yaramaktadyr. Örne?in markanyn yurtdy?ynda kötü niyetlerle bir üçüncü ki?i tarafyndan tescil edilmesi halinde, bu ki?iye kar?y markanyn iptali için açylacak davada markanyn Türkiye’de tanynmy? marka oldu?u bilgisi i?e yarayacaktyr.
Tanynmy? marka ba?vurulary için bilirki?iden bir görü? alynyr my?
Türk Patent Enstitüsü kendisine yapylan tanynmy? marka ba?vurularynda herhangi bir bilirki?i incelemesi yaptyrmamaktadyr. Markalar Dairesi kendi içinde gerekli incelemeyi yaparak bir markanyn tanynmy? olup olmady?y konusunda bir karar vermektedir.
Tanymy? marka sicilinde yer alan bir marka için, Türk Patent Enstitüsü’ne marka ba?vurusu yapylabilir mi?
?ayet ba?vurusunu yapty?ymyz marka tanynmy? marka sicilinde ?erh edilmi? bir marka ise bu durumda Türk Patent Enstitüsü söz konusu markayy ilana açmaksyzyn resen (kendili?inden) reddedecektir
Tanynmy? marka ile 45 synyfta koruma alynan marka tescili arasyndaki fark?
Markanyn 45 synyfta yapylan tescili söz konusu markanyn toplumda tanynmy?lyk derecesi yüksek bir marka oldu?u anlamyna gelmez. Zira markanyn 45 synyfta tescili Türk Patent Enstitüsü’ne yatyrylan harçlar üzerinden bir talep dilekçesi ile sa?lanabilmektedir. Buna kar?ylyk markanyn tanymy? marka olmasy ancak markanyn güçlü tanytym, yo?un emek sonucu elde edebildi?i bir sonuçtur. Kysaca belirtmek gerekirse, markanyn 45 synyfta tescilli olmasy söz konusu markanyn tanynmy? oldu?u gibi sonucu sa?lamayacaktyr.
Tanynmy? markada Türk Patent Enstitüsü tanynmy?lyk kriterini sektörel olarak my vermektedir?
Türk Patent Enstitüsü yapylan tanynmy? marka ba?vurusunu incelemekte ve markanyn tanynmy?lyk kriterlerine göre de?erlendirilmesi yapylarak tanynmy? marka olarak kabul görür.
Önceki yyllarda tanynmy? marka statüsünü kazanmy? markalaryn hukuki durumu nedir?
Tanynmy? marka siciline önceki senelerde tanynmy? marka olarak ?erh edilmi? bir marka bu özelli?ini Türk Patent Enstitüsü nezdinde korumaya devam etmektedir.
Bulu? nedir?
Tarym dahil olmak üzere sanayinin herhangi bir kolunda var olan teknik problemlere getirilen teknik çözümler bulu? olarak nitelendirilmektedir. Ba?ka bir ifadeyle var olan problemlere getirilen teknik çözümler olarak da tanymlanabilir. Bir ?eyin bulu? olabilmesi için bir problem ve bu problemin çözümü ?arttyr.


Patent nedir?

Patentin konusu bulu?lardyr. Bulu?, teknik bir soruna bulunan çözümün adydyr. Patent; olumlu yönüyle sahibine bulu?u üzerinde ekonomik olarak yararlanma imkany sa?layan ve olumsuz yönüyle de söz konusu bulu?tan ba?kalarynyn yararlanmasyny yasaklama imkâny veren ve türüne göre 7 (Yncelemesiz Patent), 10 (Faydaly Model) ya da 20 (Yncelemeli Patent) yyl koruma imkâny veren hukuki bir belgedir.
Türkiye’de Patent tescilinde yetkili kurum hangisidir ve bu i?lemleri kimler yapabilir?
Ankara’da bulunan Türk Patent Enstitüsü (TPE) Ba?kanly?y, bu konuda kanunlarla yetkili kylynmy?tyr. Türk Patent Enstitüsü’nde i?lem yapma yetkisi de sadece müracaatçylara ve Enstitü Sicili’ne kayytly resmi patent vekillerine tanynmy?tyr.
Patent alynabilmesi için aranan kriterler nelerdir?
Öncelikle her bulu? patent ile koruma altyna alynamaz. Bir bulu?un patent ile koruma altyna alynabilmesi için ‘yeni’ ve ‘sanayiye uygulanabilir’ olmasy ve o güne kadar var olan Tekni?in Bilinen Durumu’nu a?an bir seviyede olmasy gerekir. Bulu?un yeni sayylabilmesi için, Patent ba?vurusundan önce yazyly, sözlü ya da ba?ka bir ?ekilde kamuya açyklanmamy? olmasy gerekir. Bulu?, konusunda uzman bir ki?inin kolayca dü?ünüp ortaya koyamayaca?y bir durumu ifade ediyorsa Tekni?i Bilinen Durumu a?ylmy? sayylacaktyr.
Hangi bulu?lar için Patent alynamaz?
Ke?ifler, bilimsel teoriler, matematik metotlary, zihni ticari ve oyun faaliyetlerine ili?kin plan, usul ve kurallar, edebiyat, sanat ve bilim eserleri, estetik niteli?i olan yaratymlar, teknik karakteri olmayan bilgisayar yazylymlary, bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulmasy ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan usuller, insan veya hayvan vücudu ile ilgili te?his usulleri, konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykyry olan bulu?lar, bitki ve hayvan türleri önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan yeti?tirilmesi usulleri, patentle korunamazlar.
Patent isteme veya patent hakky gasp edilen ki?i neler yapabilir?
Patent isteme hakky, patent ba?vurusu öncesinden ba?layarak patent belgesi alynyncaya kadar geçen süreyi, patent hakky ise patent belgesi alyndyktan sonraki safhalary kapsamaktadyr.
Bu zaman dilimleri içerisinde art niyetli bir ki?i veya kurulu? tarafyndan Patent ba?vurusu gasp edilen ki?i dava yoluyla kendine ait olan hakkyn yeniden kendisine verilmesini talep edebilir. Patent hakky aksi ispat edilene kadar ki?ilere verilen bir haktyr. Aksi bir durumun ispat edilmesi durumunda patent hakky gerçek sahibine verilir.
Faydaly Model nedir ve avantajlary nelerdir?
Patent verilebilmesi için aranan Tekni?in Bilinen Durumu’nu a?ma kriterinin aranmady?y, yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik ?artlarynyn yeterli görüldü?ü bulu? çe?idi Faydaly Model’dir. Patent ile kyyaslandy?ynda küçük bulu?lara verilen belgeye Faydaly Model denilmektedir.
Genel anlamda, KOBY’lerin bulu? üretmesini ve bunlary sanayiye uygulamasyny te?vik etmek amacyyla dü?ünülmü? bir belge çe?ididir. Patente oranla daha az maliyetli ve resmi i?lemleri daha kysa süren basit bir sistemdir.
Bununla birlikte, yüksek bir teknoloji gerektirmesi sebebiyle, usuller ve usul uygulanarak elde edilen ürünler faydaly model korumasy dy?ynda byrakylmy?tyr. Konusu kimyasal madde olan bulu?lar da ayny ?ekilde faydaly model korumasy dy?ynda byrakylmy?tyr.
Patent ve Faydaly Model ba?vurusu öncesinde neler yapylmalydyr?
Bulu?un faaliyetine giri?ilebilmesi için bir Ar-Ge çaly?masy gerektirdi?i dü?ünüldü?ünde, ba?vurudan çok daha önce Ar-Ge çaly?malary syrasynda atylmasy gerekli ilk adym hali hazyrda bilinen ve mevcut tekni?e ili?kin bir Patent ara?tyrmasynyn yapylmasydyr. Bu ara?tyrma, Ar-Ge faaliyetine yön verece?i gibi zaten mevcut olmasy sebebiyle ba?vuru yapylmasy gerektirmeyecek bulu?lar üzerinde ciddi maliyet ve zaman kaybyny önleyecek çok önemli bir faaliyettir.
Bu ara?tyrma sonucu bulu? konusu ile ilgili elde edilen verilerle, ayny konuda dünyadaki çaly?malar görülmü? olacak ve ilk olarak Ar-Ge buna göre yönlendirilmi? olacak ve ba?vuru a?amasynda ise benzerleri dikkate alynarak çok daha dikkatli bir ba?vuru yapylmasy imkâny do?acak ve böylece korunmasy istenilen hak daha iyi belirlenmi? olacaktyr. Kapsamly bir Patent ara?tyrmasynyn maliyeti 1.000-2.500 USD arasynda de?i?mektedir. Bununla birlikte, bulu? konusunda çaly?an herkes de http://ep.espacenet.com adresi aracyly?yyla tescilli patentler ile ilgili ciddi bir çaly?ma yapabilmektedir.
Ayny konu üzerinde ayry ayry iki ya da daha fazla kurulu?un patenti veya faydaly modeli olabilir mi? Böyle bir durumda hak sahibi ne yapmalydyr?
Türkiye’de yürürlükte olan mevzuattan dolayy bazy özel hallerde yasal olmamasyna ra?men ayny konu ile ilgili birbirinden ba?ymsyz ki?i veya kurulu?lara özellikle Faydaly Model belgeleri verilebilmektedir. Böyle bir durumda gerçek hak sahibi dava yoluyla her zaman için hakkynyn kendisine verilmesini talep edebilir.
Bulu?la ilgili koruma ne zaman ba?lar?
Patent ba?vurusu için gereken evraklaryn Türk Patent Enstitüsü’ne evrak giri?inin gerçekle?ti?i gün koruma ba?lar. Ancak bulu? henüz bir inceleme veya ara?tyrmaya tabi tutulmady?y için “yenilik” ya da “bulu? basama?y” kriterleri de?erlendirilemeyece?inden Patentin getirdi?i yaptyrym haklarynyn en azyndan bulu? ilana çykyncaya kadar (bu süre ba?vuru tarihinden itibaren 18 aydyr) sakly tutulmasy ve e?er bu arada bir taklit durumu meydana gelirse, taklit etti?i dü?ünülen ki?ilere noter aracyly?yyla ihtar gönderilmesi daha sa?lykly olacaktyr.
Türkiye’de kaç çe?it Patent sistemi vardyr?
• Yncelemeli Patent (koruma süresi 20 yyl)
• Yncelemesiz Patent (koruma süresi 7 yyl)
• Faydaly Model Belgesi (10 yyl) olmak üzere üç çe?ittir.
Türkiye’de Patent i?lemlerinin maliyeti nedir ve ne kadar sürmektedir?
Yncelemeli Patent ba?vurusu, seçilen inceleme ve ara?tyrma otoritesine ba?ly olarak 1.850-3.500 USD arasynda de?i?mektedir. Yncelemeli bir patent ba?vurusunun belgeye ba?lanma süresi ortalama 30 ila 40 aydyr.
Yncelemesiz Patent ba?vurusu, yine seçilen ara?tyrma otoritesine ba?ly olarak 1.250-2.500 USD arasynda de?i?mektedir. Tahmini belgeye ba?lanma süresi ise 20 ila 40 aydyr.
Faydaly Model belge ba?vurusu, bulu?un karma?ykly?yna ba?ly olarak 700-900 USD arasynda de?i?mektedir. Belgeye ba?lanma süresi ise ortalama 10 ila 12 aydyr.
Burada belirtilen maliyetler ile ilgili bilinmesi gerekli bir di?er husus da, ödenmesi gerekli ücretlerin belge alma süresi boyunca (bu süreç 2 ila 4 yyl arasynda de?i?mektedir) gerekli zamanlarda ödenecek olmasydyr.
Yine bilinmesi gerekli bir di?er husus ise belge sahiplerinin her yyl TPE’ye belgeleri ile ilgili yyllyk harç ödemek zorunlulu?unda bulunmalarydyr.
Bulu? sahibi belgeyi aldyktan sonra neler yapmalydyr?
Belgeye hak kazanyldy?yny belirtilen ilanynyn Resmi Patent Bülteni’nde yayynlanmasynyn ardyndan 3 yyl içinde bulu? sahibinin Türk Patent Enstitüsü’ne bulu?u kullanyldy?yny kanytlamasy gerekir. Ayryca, Patent ya da Faydaly Modelin koruma süresi boyunca her yyl ödenmesi gereken yyllyk ücretlerin Türk Patent Enstitüsü’ne ödenmesi zorunludur.
Türkiye’de alynan bir Patent ya da Faydaly Model tüm dünyada geçerli bir koruma sa?lar my?
Patent ya da Faydaly Model hangi ülkede alynmy?sa o ülkede koruma sa?layan belgelerdir. Bu sebeple Türkiye’de belgeye ba?lanmy? bir patent ya da Faydaly Model ancak Türkiye’de koruma altynda olacaktyr. Ba?kaca ülkelerde bulu?un korunmasy istendi?inde, istenilen ülkelerin patent ofislerine tescil için müracaat edilmesi gerekmektedir.
Patentli bir ürün üzerinde geli?tirmeler yapylarak yeni bulu?a patent tescili alynabilir mi?
Evet, alynabilir. Patentli bir ürün üzerinde patente konu olabilecek ikinci bir bulu? yapylabilir, ikinci yapylan bulu?un da patent belgesi almaya hakky vardyr. Dikkat edilmesi gereken husus koruma süresi içerisinde her iki patent sahibi de birbirlerinden izin almaksyzyn, birbirlerinin bulu?laryny kullanamazlar.
Patentli bir ürün tamir edilebilir mi?
Patentli bir ürün üzerinde tamir, hakkyn kapsamynyn ihlali anlamyna gelmez. Ki?i veya kurulu?lar bedel ödeyerek aldyklary bir patentli ürün üzerinde tamir i?lemi yapabilirler. Çünkü Patent sahibi ürünü satarak üzerindeki koruma hakkyny tüketmektedir.
Fakat son kullanycy harici bir ki?i tarafyndan, patent sahibinden izin almaksyzyn, ticari bir amaçla, patentin esasly parçalary üzerinde yapylacak tamir kapsamyny a?arak yeniden elde etme, üretme boyutuna girecek ?ekildeki faaliyetler tamir olarak de?erlendirilemez. Bu tür durumlaryn somut örne?e göre de?erlendirilmesi yerinde olacaktyr.
Yurtdy?ynda Patent ba?vurusu nasyl yapylyr?
Temel olarak yurtdy?ynda üç ?ekilde koruma talep edilir.
• Klasik Patent
Korumanyn sadece 2-3 ülkeyle synyrly kalaca?y durumlarda tercih edilmelidir. Her ülke için tek tek ba?vuru yapylyp her ülkede ayry ayry tüm patent süreci (ara?tyrma, inceleme) tekrarlanyr.
• PTC (Patent Y?birli?i Anla?masy)
Koruma çok sayyda ülkede talep edilecek ise tercih edilmelidir. Tek bir ba?vuru ile PTC’ye üye olan 120 ülkenin tamamynda koruma talep edilebilmektedir. PTC patenti bir belge de?ildir. Ara?tyrma inceleme i?lemlerinin ortak yapyldy?y bir sistemdir. Bu ortak ara?tyrma ve inceleme raporlary daha sonra PTC’ye üye ülkelere geçi? yapyldy?ynda etkisini gösterecektir.
• EPC (Avrupa Patent Sözle?mesi)
Sadece Avrupa kapsamynda (27 ülke) bir koruma dü?ünülüyor ise tercih edilmelidir. Ara?tyrma ve inceleme i?lemleri tamamlandyktan sonra e?er patent ba?vuru kriterlerini sa?larsa belge alyr ve EPC’ye üye ülkelerden istenilenlerde sunulan tercümeyle birlikte koruma ba?latylyr.
Patent ya da Faydaly Model hak sahibine ne tür haklar ve imkanlar sa?lar?
• Bulu?un ekonomik faydalaryndan sadece bulu? sahibinin yararlanmasyna imkân vererek, rakiplerine kar?y teknik ve ekonomik üstünlük kazandyryr.
• Mülkiyet hakky sa?layan bir hak olarak devir alynabilir ve devir edilebilir.
• Söz konusu bulu?tan ba?kalarynyn (rakiplerin), yararlanmasyny yasaklama hakky sa?lar.
• Bulu?un ekonomik faydalaryndan sadece bulu? sahibinin yararlanmasyna imkân vererek, rakiplerine kar?y teknik ve ekonomik üstünlük kazandyryr.
• Mülkiyet hakky sa?layan bir hak olarak devir alynabilir ve devir edilebilir.
• Söz konusu bulu?tan ba?kalarynyn (rakiplerin), yararlanmasyny yasaklama hakky sa?lar.
• Lisans verilmesi yoluyla ba?ka ki?ilere hak tanyma imkâny verir. Lisans bir tür kiralama hakkydyr. Böylece, bulu? sahibi bulu?unu kendisi kullanyrken, ekonomik bir yarar kar?yly?ynda ya da kar?y lisanslar alynmasy kar?yly?ynda, ba?kalaryna da söz konusu hakky kullandyrma hakkyny elinde tutmu? olur.
• Tüm dünyada oldu?u gibi ticari bir prestij sebebidir.
• Taklit edilmesi halinde hukuki ve cezai her türlü yasal imkanyn kullanylmasyna imkân verir.
Bulu?u olan biri syrasyyla ne yapmalydyr?
Ba?vuru yapylmadan önce sektördeki son durum ciddi bir ?ekilde (piyasalarda, TPE kayytlaryndan, Avrupa Patent Ofisi ara?tyrma sayfasyndan vb.) yenilik ara?tyrmasy yapylmalydyr. Bulu?unu hiçbir ki?i veya kurulu?la payla?madan, güvendi?i, yeterlilik sahibi bir patent vekiliyle irtibata geçmelidir.
Üretim yapan sanayicimiz ne yapmaly?
Patentli bir ürünü taklit etmek çok a?yr cezalarla kar?y kar?yya kalmamyz anlamyna gelmektedir. Asgari olarak a?a?ydaki a?amalar gerçekle?tirilmelidir:
• Yapmy? oldu?u üretimin dayandy?y bir patent ba?vurusu olup olmady?yny netle?tirmelidir.
• Patent bültenlerinden sektörlerindeki rakiplerinin geli?tirdi?i yenilikleri yakyndan takip etmeli gerekli gördü?ü durumlarda müdahil olmalydyr.
• Özellikle küçük ve orta ölçekli i?letmeler bir ki?iden olu?sa dahi Ar-Ge departmanlaryny kurmalydyr.
• Periyodik aralyklarla “Avrupa Patent Ofisi ve Türk Patent Enstitüsü” web sayfalary incelenerek yenilikler ve geli?meler yakyndan takip edilmelidir.
Bir makine yaptym, daha do?rusu Türkiye’de ilk defa bunu ben ürettim ve patent ba?vurusu yapmak istiyorum. Ürünümü Patent ve/veya Faydaly Modelle koruyabilir miyim?
Tabii ki, e?er yapty?ynyz makinenin çaly?ma manty?y açysyndan dünyada benzerleri yoksa veya yapty?ynyz makine emsallerine oranla çok ciddi bir arty sa?lyyorsa Patent ba?vurusu yapylmasy tavsiye edilmektedir. Di?er taraftan e?er ayny mantykta çaly?an farkly birçok makine halihazyrda piyasada mevcutsa ancak sizin makineniz sadece belli detaylarda di?erlerinden ayrylyyorsa tavsiyemiz Faydaly Model ba?vurusu yapmamyz yönünde olacaktyr. Bununla beraber net bir karar ancak makinenin ve içerdi?i yeniliklerin uzman bir patent vekili tarafyndan incelenmesi sonucunda verilebilir.
Makine veya tertibatyn belli parçalarynda malzeme de?i?ikli?i yaptym. Faydaly modele konu olur mu?
Bu sorunun cevaby yapylan de?i?ikli?in türüne göre farklylyk göstermektedir. Genellikle malzemeye yönelik basit de?i?iklikler (çelik olan bir parçayy alüminyum yapmak gibi) gerçekten bir avantaj sa?lamyyorsa bulu? niteli?i ta?ymady?y için Faydaly Model veya Patentle korunamamaktadyr. Di?er taraftan kullanylan malzemede içerik açysyndan yenilikler varsa (malzeme ala?ymyny de?i?tirerek daha hafif ama daha mukavim bir malzeme üretmek gibi), bu tür bulu?lar do?rudan kimya ve malzeme bilimi ile ilgili oldu?undan ancak patentle korunabilmektedir.
Patent/Faydaly Model ba?vurusu yapmakla üreticiler veya ?ahyslar ne kazanyr?
Patent/Faydaly Model hakky sahibi Türkiye’de bir Patent/Faydaly Model ba?vurusu yaptyktan ve tercihen ba?vurusu yayynlandyktan sonra:
• Patent/Faydaly Model konusu ürününün izni olmadan her türlü saty? ve imalaty yasaklama
• Patent/Faydaly Model konusu ürünün izni olmadan ihraç ve Türkiye’ye ithal edilmesine engel olma
• Patent/Faydaly Model konusu ürünün izni olmadan ki?isel amaçtan fazla elde bulundurulmasyny ve kullanylmasyny yasaklama
• Patent/Faydaly Model hakkynyn kullanylmasynyn ba?kasyna teklif edilmesini yasaklama
• Patent konusu bir usulü kullanylarak üretilmi? olan ürünlerin satylmasyny, ticari amaçla elde bulundurulmasyny ve ithalini yasaklama hakkyna sahip olup yukaryda sayyly olan fiillerden birisinin veya birkaçynyn i?lenmesi halinde Patent/Faydaly Model hakkyna tecavüz edildi?ini ileri sürerek dava açma yetkisine sahip bulunmaktadyr. Bu sayede Patent/Faydaly Model hakkyny elinde bulunduran ki?i piyasada kendi alanynda tekel olabilme imkânyna sahiptir.
Bir bulu? gerçekle?tirdim. Patent/Faydaly Model ba?vurusu yapmazsam ne olur?
Gerçekten yeni oldu?una inandy?ynyz bir bulu?unuz varsa, bunu koruma altyna almanyzy önemle tavsiye ediyoruz. Aksi takdirde:
• Rakip firmalarynyn hemen ürününüzü taklit yoluna gidip belki de daha dü?ük fiyatlarla piyasaya sürerek pazar payynyzy ciddi oranda daraltmasy,
• Bazy ?ahyslaryn sizin bulu?unuzu kendi adyna bir Patent/Faydaly Model ba?vurusu yaparak size yaptyrym uygulamaya çaly?masy (bu durumda sizin aksini ispatlamanyz ortada bir ba?vuru olmady?yndan bazen yyllar alabilmektedir) gibi senaryolar sizin için ne yazyk ki kaçynylmaz olacaktyr.
Türkiye’de Patent ba?vurusu yapmakla ürünümü tüm dünyada koruyabilir miyim?
Ne yazyk ki hayyr. Bir Patent/Faydaly Model ba?vurusu sadece ba?vuruldu?u ülkede geçerlidir. Bununla beraber e?er yurtdy?ynda da bir koruma istiyorsanyz yurtdy?y ba?vurunuzu Türkiye’deki ba?vuru tarihinden itibaren en geç 12 ay içersinde size uygun olan bir yurtdy?y patent ba?vuru sistemini seçmek suretiyle (PTC, EPC veya klasik patent gibi) yapmanyz gerekmektedir.
Faydaly Model ba?vurusu yapyyorum. Ama kar?y firma da küçük de?i?iklikler yaparak Faydaly Model ba?vurusu yapyyor ve piyasamy etkiliyor. Bu durumun önüne nasyl geçebilirim?
Buradaki hassas nokta rakip firmanyn yapty?y de?i?ikliklerin içeri?idir. Bu ba?lamda, yapylacak ilk ?ey rakip firmanyn yapty?y ba?vurunun sizin ba?vurunuzun istemleri dahilinde kalyp kalmady?ynyn tespitidir. E?er ba?vurunuzu gerçekten uzman bir patent vekili hazyrlamy?sa zaten istemleri mümkün oldu?unca geni? tutacak böylece rakip firmalaryn basit de?i?ikliklerle sizin ba?vurunuzu a?masyny bu yolla engelleyecektir, ikinci olarak, rakip firmanyn faydaly modelinde ortaya konan ürünün gerçekten bulu? niteli?i ta?yyyp ta?ymady?y, di?er bir deyi?le emsallerine oranla gerçekten teknik bir artysy olup olmady?y uzman bir vekilin görü?leri y?y?ynda de?erlendirilmelidir. Zira genel pratikte bir ürününün Patent/Faydaly Model hakkyny elde edebilmesi için bulu? niteli?i ta?ymasy en temel ?arttyr.
Her iki ?ekilde yapylacak çaly?ma sonucunda ürünün bulu? niteli?i içermedi?i ve/veya sizin faydaly modelinizi ihlal etti?ini tespit ederseniz, atmanyz gereken bir sonraki adym rakip firmanyn faydaly modeline Resmi Patent Bülteni’nde yayynlandyktan sonra bu ba?vuruya itiraz etmek olmalydyr.
Di?er taraftan, tavsiyemiz her zaman için bir geli?tirme yapty?ynyzda patent/faydaly model ba?vurusu yapmadan önce “Ben bir rakip firma olsaydym bu ürünü nasyl taklit ederdim?” ?eklinde dü?ünmeniz, bu dü?ünce y?y?ynda çe?itli alternatif yapylanmalary kafanyzda ortaya koymanyz ve patent vekilinizi ba?vuru öncesi bu konuda bilgilendirmeniz yönünde olacaktyr.
Bilgisayar yazylymlary patent ba?vurusu ile korunabilir mi?
551 sayyly Kanun hükmünde kararname “Patent Verilerek Korunacak Bulu?lar”  ile “Patent Verilemeyecek Konular ve Bulu?lar” Madde 5 ve Madde 6’da ardarda syralamy?tyr.
Madde 6 c bendinde bilgisayar yazylymlary Patent ba?vurusu ile korunamaz gibi bir ifade geçmektedir. Bilgisayar yazylymlary belirli programlama dilleri kullanylarak kodlar vasytasyyla hazyrlanmakta ve yüklendikleri bilgisayarlarda i? görmektedirler. Burada kastedilen korunmama bu kodlar sonucu ortaya çykan yazylymyn kendisidir. Bu ortaya çykan yazylym bilim eserleri gibi Copyright kanunuyla korunmaktadyr.Bazy durumlarda bahsedilen kodlar vasytasyyla ortaya konulan yazylymlaryn algoritmalary “yeni, sanayiye uygulanabilir ve konuda uzman olan bir ki?i tarafyndan a?ikâr ?ekilde ortaya konulamayacak çözümler” içerebilmektedir. Bu ba?lyklar ise patentle korunabilecek konular ve bulu?lar arasynda sayylmy?tyr.
E?er ortaya konulan yazylym sadece gelir getirecek bir inovasyon ise örne?in, farkly bir raporlama, pazarlama, sipari? alma veya bir ödeme yöntemi v.b. ba?ka bir de?i?le var olan bir “teknik probleme çözüm” getirmiyorsa, sadece yenilik sunuyor ve bu yenilik orta düzey bir uzmanyn fazla bir dü?ünsel faaliyet yapmaksyzyn ortaya koyabilece?i yenilik ise patent alamayacaktyr.
Bilgisayar programlary ile ilgili olarak gerek Türk patent enstitüsü kayytlarynda gerekse Avrupa patent ofisi kayytlarynda yüzlerce ba?vuru vardyr. Bunlardan bir tanesi a?a?yya alynmy?tyr.Tekrar özetlemek gerekirse, yazylymynyz:
• Teknik probleme çözüm getiriyorsa,
• Bu çözüm yeni ise,
• Bu çözüm sanayinin herhangi bir dalyna uygulanabiliyor ise,
• Çözümünüz konuda uzman bir ki?iye bahsedilen problemi söyledi?inizde basitçe ortaya koyabilece?i bir çözüm de?ilse,
algoritma ve/veya donanymlar olarak bir sistem ?eklinde koruma imkâny vardyr. Somut proje hakkynda teknik bilgiler olmaksyzyn yapylacak yorumlar bizleri hataly yönlendirmelere sevk edebilir. Bu sebeple projenin detaylary bir patent vekiliyle payla?ylarak vekilin yorum yapmasy daha syhhatli bir sonuca götürecektir.
Patent ba?vurusu için nerelerden maddi destek talep edilebilir?
A?ustos-2006 tarihi sonrasynda yapylan patent ba?vurulary 1008 no.lu Patent destekleri kapsamynda TÜBYTAK tarafyndan desteklenmelidir. Bu desteklemeler 3 a?amaly olarak verilmektedir. Birinci a?ama Türkiye’de patent ba?vurusu yapylmasy, 2. a?ama Türkiye’de yapylan ba?vurunun uluslararasy boyuta çykarylmasy, 3. a?ama ise uluslararasy boyutta ara?tyrma ve incelemesi yapylan dosyanyn ülkelere giri? yapylmasy a?amasydyr.
Türkiye’de yapylan bir ba?vuru için 3000 TL, Türkiye’den uluslararasy boyuta çykan patentler içinde 3000 TL geri ödemesiz destek verilmektedir. Uluslararasy boyuttan ülkelere giri? yapan patentler için 100.000 TL üst synyra kadar destek verilmektedir. Bu destek geri ödemeli olup te?vik için ba?vurular tarihten 3 sene sonra geri ödeme ba?lamakta ve geri ödeme süresi de 3 senedir.
Uluslararasy patent ba?vurusunun EPO’da tescil edildi?ine ve en az 5 EPC üyesi ülkede ulusal patente dönü?tü?üne ve bu 5 EPC üyesi ülke hariç, ikisi ABD ve Japonya olmak üzere,  PCT’ ye üye en az 5 ülkede tescil edildi?ine ili?kin tescil belgelerinin TÜBYTAK’a sunulmasy halinde destekler hibeye dönü?mektedir.
Konu ile ilgili ayryntyly bilgiye TÜBYTAK Ynternet sayfasyndan ula?ylabilir.


TASARIM

Endüstriyel tasarym nedir?
Tasarym, bir ürünün tamamynyn veya bir parçasynyn çizgi, ?ekil, renk, biçim, doku, malzemenin esnekli?i ve süslemesi gibi insan duyulary ile algylanabilen çe?itli unsur veya özelliklerinin olu?turdu?u görünümdür. Di?er bir deyi?le tasarym, bir ürün ya da ürün parçasynyn görünümüdür.
Türkiye’de endüstriyel tasarymlaryn tescili ve korunmasynda yetkili kurum hangisidir?
Bu konuda tek yetkili kurum Türk Patent Enstitüsü’dür.
Endüstriyel tasarym tesciliyle korunacak tasarymlarda hangi kriterler aranyr?
Bir tasarymyn belgeye ba?lanarak korunabilmesi için aranan iki temel kriter vardyr. Bunlardan ilki yenilik ve ikincisi ise ayyrt ediciliktir. Her iki kriter paranyn iki yüzü gibi birbirine ba?lydyr.
• Yenilik; önceden hiç bilinmeyen ya da bilinen bir çözüm üzerinde çaly?ylarak, de?i?ik yorumlar, yakla?ymlar ve detay çözümlemeleri ile farkly bir ürünün ortaya konulmasy yenilik olarak de?erlendirilir. Yenili?in belirlenmesinde, söz konusu tasarymyn daha önce hak sahibi tarafyndan ya da ba?kalary tarafyndan kamuya sunulmu? olup olmady?yna bakylyr. Yenilik, mutlak anlamda ele alyndy?yndan, bir tasarymyn benzeri daha önce dünyanyn herhangi bir yerinde kamuya sunulmu?sa söz konusu tasarymyn yenilik özelli?i ortadan kalkmy? demektir. Yenilik de?erlendirmesinde, ortak özellikle öncelikle ele alynyr ve küçük ayryntylarda farklylyk yenilik olarak de?erlendirilmez.
• Ayyrt Edicilik; koruma talep edilen bir tasarymyn, bilgilenmi? kullanycy üzerinde byrakty?y genel izlenim ile, benzer oldu?u iddia edilen ve kyyaslanan herhangi bir ba?ka tasarymyn, böyle bir kullanycyda byrakty?y genel izlenim arasyndaki belirgin farklylyk ayyrt ediciliktir. Burada aranan farklylyk belirgin bir farklylyktyr. Bilgilenmi? kullanycy, ne normal bir kullanycydyr, ne de uzman bir ki?i. Bilgilenmi? kullanycy, söz konusu tasarym hakkynda bilgi sahibi olan ve daha önce o ürünü kullanmy? ve ürün hakkynda deneyim sahibi olan ki?idir. Örne?in, oturma grubu tasarymy için bir ev hanymy bilgilenmi? kullanycydyr.
Hangi tasarymlar endüstriyel tasarym kapsamynda korunamaz?
·  Yenilik ve ayyrt edicilik özelli?i bulunmayan tasarymlar,
·  Kamu düzeni ve genel ahlaka aykyry tasarymlary,
·  Teknik fonksiyonun gerçekle?tirilmesinde, tasarymcyya tasaryma ili?kin özellik ve unsurlarda hiçbir seçenek özgürlü?ü byrakmayan tasarymlar,
·  Tasarlanan veya tasarymyn uygulandy?y ürünü, ba?ka bir ürüne mekanik olarak monte edebilmek veya ba?layabilmek için ancak belirli biçim ve boyutlarda üretilebilen tasarymlar koruma kapsamy dy?ynda tutulmaktadyr.
Endüstriyel tasarym hakky ne zaman korunmaya ba?lar?
Hakkyn temel olarak korunmaya ba?lady?y tarih, tasarym müracaatynyn yapyldy?y tarih, saat ve dakika olarak ba?lamaktadyr. Bununla birlikte hakkyn ba?lamasy ile hakkyn korunmaya ba?layaca?y anyn birbirinden ayrylmasy gerekmektedir. Hakkyn korunmaya ba?lady?y tarih, ba?vurunun yapyldy?y tarih de?il ba?vurunun ilan edildi?i ya da ba?vurunun ihtar ve sair yollar ile tecavüz edene bildirildi?i tarihtir.
Tasarym ba?vurusu tasarymlara ili?kin Kanun Hükmünde Kararname’nin 34. maddesine göre yayynlandy?y takdirde, ba?vuru sahibi, tasaryma vaki tecavüzlerden dolayy hukuk ve ceza davasy açmaya yetkilidir. Burada, müracaatyn yayynlanmasy ile ba?vuru sonrasy idari i?lemlerin devamy a?amasynda tasarymlaryn 6 aylyk bir süreyle ilan edildi?i sürecin ba?langycy anla?ylmalydyr. Bu durumda ba?vurusu yapylan bir tasarym ilan edildi?i taktirde hukuk ve ceza davasy açma hakky do?maktadyr.
Tecavüz eden, ba?vurudan veya kapsamyndan haberdar edilmi? ise, ba?vurunun yayymlanmy? olmasyna bakylmaz. Bu düzenleme ile de anla?ylmasy gerekli husus ?udur ki; tasarym müracaaty henüz ilan edilmeden önceki safhada ihtar ve sair yollarla tecavüz eden haberdar edilmi? ise tasarymyn ilan edilmesi aranmaksyzyn hukuk ve ceza davalary açma hakky do?maktadyr.
Endüstriyel tasarymlarda ayyrt edici nitelik kriterleri nelerdir?
Ayyrt edici nitelik; iki ürün yan yana getirildi?inde bilirki?i incelemesi sonucu, o ürünlerin tüketici üzerinde byrakty?y genel izlenim olarak de?erlendirilmektedir. (Tasarymlar üzerinde “%” oranlaryyla benzerlik kriteri yapylmamaktadyr.) Endüstriyel tasarymlarda ayyrt edici nitelik kriteri; ürün üzerinde yapylacak “8” (sekiz) de?i?iklik veya “%35” oranyndaki farklylyk ?eklinde algylanmaktadyr ki bu yanly? dü?üncenin herhangi bir kanuni dayana?y yoktur.
Endüstriyel tasarym tescili ne tür haklar sa?lar?
Endüstriyel tasarym tescil belgesi, sahibine her türlü hukuki ve cezai dava açma yetkisini sa?lamaktadyr.
Taklit ürüne veya ürünü üreten araçlara el konulmasy, el konulan araçlaryn mülkiyetinin hak sahibine verilmesi, hak sahibinin u?rady?y maddi zararlaryn tazmini, mahkeme kararlarynyn basyn yoluyla açyklanabilmesi gibi imkânlar tasarym hak sahibine verilmi?tir.
Endüstriyel tasarymlarda ara?tyrma kriterleri nelerdir?
Firma bazynda ve synyf bazynda olmak üzere iki kriterde ara?tyrma yapylabilmekte olup ara?tyrma verileri Türk Patent Enstitüsü’ne ba?vurusu yapylmy? tasarymlary içermektedir.
Türk Patent Enstitüsü’ne yapylan ba?vurulary her ay yayynlanan Endüstriyel Tasarymlar Resmi Bültenleri’ne abone olmak sureti ile takip etmek mümkündür.
Endüstriyel tasarymynyz taklit ediliyorsa ne yapmak gerekir?
Tescilli tasarymyn taklidi durumunda 2 yyldan 4 yyla kadar hapis ve 30 bin TL üzerinde para cezalary mevcuttur. Ayryca taklit ürünler için hukuk ve ceza davalary açarak u?ranylan maddi ve manevi zararlar tazmin ettirilir.
Üniversite mensuplarynyn yapmy? olduklary tasarymlaryn tescil hakky kime aittir?
Üniversitelere ba?ly fakülte ve yüksekokullarda bilimsel çaly?ma yapmakta olan elamanlarynyn tasarymlary üzerindeki hak, ö?retim elemanlaryna aittir.
Tasarym izleme Hizmeti nedir?
Türk Patent Enstitüsü’ne müracaaty yapylan tasarymlar, tescil edilmek üzere aylyk olarak yayynlanan Resmi Endüstriyel Tasarymlar Bültenleri’nde ilan edilmektedir.
Tasarym izleme sisteminde amaç, bültenlerde ilan edilen tasarym ba?vurularynyn, tasarym hak sahipleri adyna tescilli tasarymlara benzerlik yönünden kar?yla?tyrylmasy ve benzer tasarymlary içeren ba?vurularyn tescilinin engellenmesine yönelik bir çaly?madyr.
Aylyk olarak yayynlanan resmi tasarymlar bülteninde ilana çykan benzer veya yakyn benzer tasarymlaryn yer aldy?y ba?vurulara itiraz edilmedi?i takdirde, müracaat edilen tasarymyn tescil i?lemi gerçekle?ecektir. Tasarym izleme hizmeti alan hak sahipleri tespit edilen benzer tasarym ba?vurularyna zamanynda itiraz ederek haklaryny korumalaryna yönelik adymy atmy? olacaklardyr.
Yurtdy?ynda tasarym izleme hizmeti almak mümkün müdür?
Yurtdy?y Tasarym Yzleme i?lemi, yurtdy?ynda uluslararasy veya ülkesel olarak tescil müracaaty yapylan tasarymlaryn, tescil edilmek üzere uluslararasy bültenlerde veya ülkesel tasarym müracaat bültenlerinden aylyk olarak izlenmesini kapsayan bir hizmettir. Erdo?an KARAAHMET’in bu alanda uluslararasy kurulu?larla yapty?y i?birli?i çerçevesinde, yurtdy?ynda da hak sahibinin tasarymyny  izlemeye aldyrmasy mümkündür.
Yurtdy?ynda endüstriyel tasarym tescil ba?vurusu nasyl yapylyr?
Yurtdy?ynda temel olarak üç ayry ba?vuru sistemi mevcuttur.
Topluluk Tasarym Tescil Sistemi
Topluluk Tasarym Tescili, Avrupa Birli?i üyesi ülkelerini kapsayan koruma sistemi olup,  ba?vuru için yetkili ofis ise Yspanya Alicante’de bulunan Avrupa Yç Pazarda Uyum Ofisi’dir. (OHIM – Office For Harmonization In The Internal Market).
Topluluk Tasarym Tescilinin en önemli özelli?i tek bir ba?vuru ile 27 Avrupa Birli?i ülkesinde tasarymlaryn koruma altyna alynabilmesini sa?layan bir sistem olmasydyr. Ayny synyfta yer almasy ya da ayny set ve takyma dahil olmasy ko?uluyla birden fazla tasarym bir ba?vuruda sunulabilir. Tescilli tasarymlar ba?vuru tarihi itibari ile, 5 (be?) süre ile korunmakta olup, 5 (be?) yyllyk dönemlerde 25 (yirmi be?) yyla kadar tescil korumasy uzatylabilmektedir.
Topluluk tasarymy ba?vurulary ?ekli ?artlar bakymyndan incelenir ve ilana açylyr. Ba?vuruya itiraz edilmesi durumunda ise esas bakymdan da inceleme yapylyr. Ytiraza verilen karara kar?yda OHIM kendi bünyesinde temyize gidebilmektedir.  Tecavüz ve hükümsüzlük davalary Topluluk Tasarymy Mahkemelerinde ileri sürülebilir.
Lahey Antla?masy kapsamynda uluslararasy tescil sistemi
01.01.2005 tarihinden itibaren ülkemizde uygulanmaya ba?layan tasarymlaryn uluslararasy tesciline ili?kin Lahey Anla?masy Cenevre Metni’ne göre tek bir ba?vuru ile üye ülkede/ülkelerde (üye ülkeler içerisinden müracaat talep edilen ülkeleri seçme ?ansy mevcuttur) tasarym tescili yaptyrmak mümkün olmaktadyr.
Ülkesel Tasarym Tescili
Yukaryda sayylan tescil sistemlerine dahil olmayan di?er dünya ülkelerinde her ülkenin yönetmeli?ine göre tek tek ba?vuru yapylarak tescil talebinde bulunulmasy gerekmektedir.
Toplu tasarym tescil sistemlerinin avantajlary nelerdir?
Toplu tescil sistemleri; OHIM (Avrupa birli?i Uyumla?tyrma Ofisi) ne yapylacak tek bir ba?vuru ile 27 Avrupa ülkesinin tamamynda geçerli olan tescil imkâny veya Uluslararasy Büro (WIPO) nezdinde yapylacak tek bir ba?vuru ile tercih edilen ülke/ülkelerde endüstriyel tasarym korumasy elde etme imkany veren uluslararasy tescil sistemleridir. Bu sistemlerle yapylacak ba?vurularyn ayry ayry yapylacak ba?vuruya oranla daha az maliyetli olmasy ve tüm i?lemlerin tek bir merkezden yürütülmesi sistemin önemli bir avantajlarydyr.

Hukuki haklar

Marka, Patent, Faydaly Model veya Tasarım sahipleri, haklarının tecavüze uğraması durumunda mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilirler:
·  Marka, Patent, Faydalı Model veya Tasarımdan doğan haklara vaki tecavüzün durdurulması ve önlenmesi
·  Tecavüzün giderilmesi ve maddi-manevi zararın tazmini
·  Tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlere ve bunların üretiminde kullanılan araçlara el konması
·  Mümkün olduğu takdirde, el konan ürün ve araçlar üzerinde hak sahibine mülkiyet hakkının tanınmasını
·  Tecavüzün önlenmesine yönelik olarak tedbirlerin alınması, özellikle;
a) Markalarda; el konan ürün ve araçların üzerlerindeki markaların silinmesi veya tecavüzün önlenmesi kaçınılmaz ise, ürün ve araçların imhası.
b) Tasarımlarda; şekillerin değiştirilmesi veya tasarımdan doğan haklara tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, ürün ve araçların imhası.
c) Patent ve Faydalı Modellerde; el konulan ürünlerin ve araçların şekillerin değiştirilmesi veya patentten doğan haklara tecavüzün önlenmesi kaçınılmaz ise imhası.
·  Marka, Patent, Faydalı Model veya Tasarımdan doğan haklara tecavüz eden kişi aleyhine mahkeme kararının, masrafları tecavüz eden tarafından karşılanarak, ilgililere tebliğ edilmesi, kamuya ilan yoluyla duyurulması ve ilanın Türkiye’nin en büyük üç gazetesinden birinde yayınlanması talep edilebilir. Marka, Patent, Faydalı Model veya Tasarım haklarına tecavüz halinde uygulanacak cezai müeyyideler: Suçun niteliğine göre; bir yıldan dört yıla kadar hapis On dört bin Türk Lirası’ndan kırk altı bin Türk Lirası’na kadar para (*) Bir yıldan az olmamak kaydıyla işyerinin kapatılması ve bu süre kadar ticaretten men cezaları uygulanmaktadır. (*) Cezalar, 26.04.2004 tarih ve 5194 sayılı kanunun 16. maddesi ile düzenlenmiştir.
·   Sinai haklar konusunda bilgi alınabilecek Türk ve yabancı İnternet adresleri Türk Patent Enstitüsü: www.turkpatent.gov.tr Avrupa Patent Ofisi : www.european-patent-office.org Amerika Patent ve Marka Ofisi : www.uspto.gov Dünya Fikri Mülkiyet Te?kilaty : www.wipo.org Uluslararası Patent Birliği : www.upb.org.tr
·   Detaylı patent araştırması yapılabilecek internet siteleri htpp://ep.espacenet.com :Dünyadaki birçok patent başvurusu detaylarının görünebileceği bir site. htpp://register.epoline.org/espacenet/ep/en/srch-reg.htm: Bir Avrupa patent başvurusuna ilişkin tüm dokümanlara ücretsiz ulaşma imkânı veren bir site. http:uspto.gov./patft/index.html: Amerikan patentlerinin araştırılabileceği bir site. http://wwwwipo.int/pctdb/en/search-adv.jsp: Yayınlanmış uluslararası patent başvurularına ulaşılabilecek bir site. http://www.sipo.gov.cn/sipo_English/zljs/default.htm: Çin patentlerinin araştırılabileceği bir site. http://oami.eu.int/en/default.htm: AB ülkelerindeki tasarım başvuruları hakkında detayların görülebileceği bir site.